حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2070

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

يونان و نيز دولت اپير در زمان پيرّوس . بنابراين ميتوان گفت ، كه بر خرابه‌هاى امپراطورى اسكندر علاوه بر سه دولت درجه اوّل مذكور ، يك سلسله دولت‌هاى درجه دوّم تشكيل شده بود ، كه مانند زنجيرى از آذربايجان تا درياى آدرياتيك امتداد مييافتند . در بعض دولت‌هائى ، كه در آسياى صغير تشكيل شده بود ، نفوذ ايران پايدار بود ، مثلا در كاپادوكيّه يك خانواده بزرگ ايرانى حكومت ميكرد و پادشاهان دولت پنت نسب خودشان را بشاهان هخامنشى ميرسانيدند . در اين باب سخن در پيش است . كارهاى ديگر آن‌تيوخوس اوّل آن‌تيوخوس اوّل ( سوتر ) تقريبا تمام اوقات خود را صرف نگاهدارى ممالك وسيعه‌اش كرد و اين كارى بود بس مشكل ، چه آسياى صغير از مركز حكمرانى دور بود و بين سوريّه و ايران مسافتهاى زياد وجود داشت . آن‌تيوخوس 19 سال در جنگ و جدال با ممالك تابعه ، يعنى شهرهاى يونانى آسياى صغير و بىتىنيّه و پرگام گذرانيد ، گه مغلوب گشت و گاهى غالب ، ولى رويهمرفته وحدت دولت سلوكى را حفظ كرد . زمان سلطنت اين پادشاه را در آسياى غربى و بطلميوس لاگس را در مصر ، عصر طلائى استيلاى عنصر يونانى بر مشرق قديم ميدانند و گويند ، كه در تحت تأثير اين عنصر ، برس كلدانى « 1 » ، از روى مداركى ، كه بخطّ ميخى بوده ، تاريخ كلده را نوشت ( اين كتاب چنان كه در صفحه 76 اين تأليف گفته شد ، مفقود گشته و اكنون فقط اوراقى از آن در دست است ، پائين‌تر بيايد ، كه بعضى او را ايرانى ميدانند نه كلدانى و گويند ، كه برس مصحّف فيروز است . م . ) . ترجمه تورية را به زبان يونانى ، نيز بعضى به اين زمان نسبت ميدهند و گويند بتوسط يهوديهاى مصر انجام شده . آن‌تيوخوس اوّل در اواخر عمر خود با مصر جنگيد ( 274 ق . م ) . در ابتداء بطلميوس موفق بود ، ولى وقتى كه آن‌تىگون گوناتاس پسر دمتريوس و برادر زن آن‌تيوخوس داخل جنگ شد ، مصريها در جزيرهء گس شكست خوردند .

--> ( 1 ) - Berose .